Vierenhalve gram

Vuurgoudhaan

Dat is heel weinig, maar ook al ben je klein, je kan toch even te laten merken, dat je het er eigenlijk niet mee eens bent.

Waar hebben we het over ?  Over het gewicht van een Vuurgoudhaantje, die door Tijs geringd werd.

Klik op een foto voor een grotere weergave. De lightbox (fotostrip) werkt alleen met de browser FIREFOX.)

Het Vuurgoudhaantje is het kleinste vogeltje dat we kennen en is herkenbaar aan zijn vuurgouden kuif.
Dit kuifje is nog mooier en indrukwekkender, als het Vuurgoudhaantje zijn kuif opzet.

Vuurgoudhaan

Maar buiten de kuif om, is het toch al een prachtig vogeltje. 

Door de strepen door de ogen wel een beetje een agressieve uitstraling. Zelfs iets crimineels.

Nog even over het gewicht. Wat een verschil met de overige vogelsoorten. Een gemiddeld vogeltje is tussen de tien en vijftien gram. De iets grotere zangvogels, zoals de Vink zo tussen de vijftien en twintig gram.

Een nog groot contrast is de vergelijking met de echt grote jongens, zoals bijvoorbeeld, de Ekster, die zo rond de tweehonderdvijftig gram weegt (55 keer zwaarder !).

Vuurgoudhaan

Het Vuurgoudhaantje kreeg een ringetje van 2mm.

Het was even de vraag of we wel de netten open konden zetten.
De eerste weersvoorspellingen waren niet zo best. Veel regen.
De voorspelling werd steeds beter voor de dinsdag en het zou zelfs langere tijd droog kunnen zijn.
Nu lukte dit niet helemaal en op de fiets op weg naar de griend, kreeg ik nog aardig wat water over me heen.
Maar eenmaal in de griend bij Haarzuilens werd het droog en bleef het droog.

Naast het Vuurgoudhaantje, meldden nog 94 vogels zich voor een ring,
zoals Koperwiek, Roodborst, Cetti’s zanger, Braamsluiper, Vink, Groenling, Winterkoning, Tjiftjaf, Zanglijster, Merel, Gaai, Grote Bonte Specht, Koolmees, Pimpelmees, Staartmees, Heggenmus en Rietgors.

Braamsluiper

Cetti's zanger

Gaai

Gaai

Grote Bonte Specht

Koperwiek

Koperwiek

Rietgors

Rietgors

Staartmees

Voor de griend, met vandaag 24  Rietgorzen een nieuw record voor dit gebied.

Was een mooie ochtend.
Ach, en de schade aan de vingers door een bijtende Gaai, een hakkende Specht  en bijtgrage Kool- en Pimpelmezen nemen we maar op de koop toe.

Het vierde rugzakje terug van weggeweest

Zwartkop man

Zoals eerder op een blog is vermeld, werden er vorig jaar een aantal Zwartkop-mannen uitgerust met een geolocator.
Vanzelfsprekend was en is het de bedoeling dat die vogels terugkomen bij de VRS De Haar, zodat de geolocator kan worden verwijderd en uitgelezen.

Zwartkop met geolocator

En afgelopen zondag 3 juni 2018 kwam de vierde Zwartkop met geolocator terug tijdens de CES 6.

Wat is het eigenlijk toch bijzonder dat zo’n vogel van nog geen twintig gram even van Haarzuilens naar het verre zuiden vliegt.

Geolocator

Wat nog wonderlijker is, is dat die vogel, na de winter te hebben doorgebracht heel ver weg in een warm land, de weg terug weet te vinden, naar die zelfde boom bij ons in het ringgebied van de VRS De Haar, waar hij vorig jaar ook heeft gezeten.

Op weg naar die boom is er onderweg tijdens de reis heel veel veranderd in het landschap. 

Er zijn wegen omgelegd en bij gekomen. 

Huizen gebouwd en afgebroken. 

Bomen omgewaaid, andere gesnoeid en nieuwe gepland. 

Is er weleens onderzoek gedaan naar deze ingebouwde perfect werkende TomTom ?

Ben wel benieuwd waar onze Zwartkop geweest is.
Eerste gegevens wijzen in de richting van Noord Marokko. 

Het roze ringetje ? De geolocator zit bijna helemaal verborgen onder de veren. Voor herkenning van deze vogels zijn ze uitgerust met een kleurring.

Bosrietzanger

Volgend jaar kijken we uit naar de terugkomst van de Bosrietzangers, die dit jaar een rugzakje krijgen.

jonge Staartmees

Nog niet buiten ons gebied zijn deze Staartmeesjes geweest. De kleur van het verenkleed en het rood rond de ogen, geeft aan dat ze pas het nest verlaten hebben.

Gaai

Ach en zo’n kleurrijke Gaai is altijd mooi, zelfs met William op de achtergrond (grapje William).

Grote Bonte Specht vrouw

Tot slot, toch wel leuk om zelf ook weer eens op de foto te staan met een vogel. 

De grote Bonte Specht, een echte druktemaker, die graag even laat voelen dat zijn snavel echt scherp en puntig is.

Oeverzwaluwenwand

Op weg naar huis zie ik dat de meeste nestgangen  in de wand voor de oeverzwaluwen, inmiddels bezet zijn. Gelukkig zijn ze weer terug.

Oeverzwaluw

Zand er over voor de Veldleeuwerik.

Veldleeuwerik

Onder de ringers gelden zo hun eigen wijsheden. Deels uit ervaring, deels uit de boeken en artikelen.
Een wijsheid is dat je geen Veldleeuweriken kan vangen en ringen in de groene polder.

Veldleeuwerik

De Veldleeuweriken zijn er wel. In de zomer fietsend door de polder is het een mooi gezicht om de Veldleeuwerik al zingend loodrecht omhoog te zien vliegen. Om vervolgens al fladderend en zingend vanuit een grote hoog in de lucht te zien hangen.

Maar Veldleeuweriken vang je alleen in de duinen, een zanderig gebied en dus niet in het groene hart.
Nu moet je dat nu niet vertellen aan de ringers van VRS De Haar en zeker niet aan Tijs. Die hebben zo hun eigen methoden.

Dus een ‘Appje’ van Thijs, of ik vandaag kan zorgen voor een zakje zand.
Geen idee wat hij daarmee moet, maar vooruit, een zak zand van vijfentwintig kilo gaat richting de polder. 

Veldleeuwerik

Vervolgens wordt de zak zand door Tijs, leeggestort midden in het weiland. Een carré van netten er omheen en het geluid van de Veldleeuwerik klinkt vanuit een luidsprekertje door de natuur.

Het is inmiddels eind oktober en de duisternis valt al vroeg in. Een deel van het ringen speelde zich af in het licht van de koplampjes. Moeilijk fotograferen , maar soms ook wel leuke plaatjes.

Gerard

Tijs en Gerard

En ? De Veldleeuweriken laten zich  foppen en komen af op het zand en het geluid.

En door de VRS De Haar worden in de polder een mooi aantal Veldleeuweriken geringd. Een nieuwe handsoort voor de ringers Tijs, Tim en Maurice. Een nieuwe soort voor de VRS De Haar. Dat is op zich mooi, maar wat een prachtige vogel is de Veldleeuwerik. Een flinke vogel met een schitterend verenkleed.

Veldleeuwerik

Een ander carré werd opgesteld voor de Watersnippen. Als eerste meldde zich een Kerkuil, zo’n vogel blijft bijzonder. 

Kerkuil

 Daarna enkele Waterrallen,  die hebben iets gluiperigs. Geef ze een klein beetje ruimte en ze zijn weg en verdwijnen tussen het groen.

Waterral

Later meldde zich ook de Watersnip.

Maar ook op de CES locatie gingen de netten open en lieten een flink aantal vogels zich van een ring voorzien. Koperwieken, Zanglijsters, Merels, de Gaai en de kleintjes. (Vuur)goudhaantjes, Winterkoning, Roodborst en Mezen.

Koperwiek

Gaai

Kortom was een mooie dag en avond om weer eens lekker in de natuur samen bezig te zijn.

VELDLEEUWERIK (Alauda arvensis)

Veldleeuwerik

De uitbundig klinkende zang van de veldleeuwerik kan op mooie dagen in het voorjaar van grote hoogte gehoord worden. De mannetjes maken spectaculaire zangvluchten. Eerst klimmen ze tot een hoogte van soms meer dan honderd meter, waarna ze luid zingend omlaag vliegen om in de buurt bij het vrouwtje te landen. Een uitzonderlijk record ligt op 56 minuten. Helaas gaat het zeer slecht met de veldleeuwerik. Sinds 1960 namen de aantallen met 95% af. Daarmee is deze soort een van de grootste slachtoffers van de intensieve landbouw en verruiging van de duinen.

Extra lange achternagel

De veldleeuwerik heeft een lichtbruin kleed met een gestreepte borst en bovendelen. De borst is licht geelbruin en de streping op de borst contrasteert met de witte buik. Veldleeuweriken kunnen een korte, stompe kuif oprichten. Ze hebben een relatief korte snavel. In de vlucht vallen de smalle witte vleugelachterrand en witte staartzijden op. Kenmerkende zangvluchten tot op grote hoogte. Foerageert op de grond en drukt zich bij onraad.

LEEFGEBIED De veldleeuwerik broedt in open landschappen, zoals heide en duinen. Veldleeuweriken broeden ook vaak in graslanden en open akkerbouwgebieden. Buiten de broedtijd vooral op stoppelvelden.

VOEDSEL Tijdens de broedtijd zoekt de veldleeuwerik op de grond vooral naar insecten, in de winter eet hij vooral granen en zaden.

Veldleeuwerik

VOGELTREK Veldleeuweriken die in Nederland broeden, trekken voor een deel weg naar Frankrijk of Engeland. Najaarstrek van eind september tot in november, met een hoogtepunt in oktober. In Nederland zijn in die periode vooral Scandinavische vogels te zien die ten dele doortrekken naar Engeland en Zuidwest-Frankrijk. Zware sneeuwval zorgt voor meer wegtrekkende vogels. De voorjaarstrek komt eind januari op gang en loopt tot eind maar/begin april. Trekt vaak hoog, in grote groepen, midden op de dag. (bron: vogelbescherming.nl)

Veldleeuwerik

Vijfentwintig jaar

Sperwer

Het was een mooie woensdagochtend in de Molenpolder.
Op weg naar de polder door een stevige mist, maar in de loop van de ochtend verdween de mist en kwam een warm zonnetje tevoorschijn.

Vandaag de assistent van Henk Lichtenbeld bij het ringen van vogels. 

Net in de mist - mistnetten

Ondanks dat ik op tijd was, zag ik in de verte, in de mist al een fel lampje heen en weer bewegen tussen de mistnetten. Henk was nog vroeger wakker en besloot om alvast te beginnen.

Henk ringt al 25 jaar op dezelfde plek, waar hij het vak leerde van zijn vader. Er moeten duizenden vogels rondvliegen met een ring van Henk om hun linker pootje.
Er zijn ook al heel veel ringen van hem afgelezen, terug gemeld en verwerkt in de systemen, zodat de wetenschap deze informatie kan gebruiken.

Bladkoning

Bladkoning

Het aantal vogels kwam vandaag maar langzaam op gang, maar startte met enkele bijzondere soorten. 

Gekraagde Roodstaart ( en Henk)

Gekraagde Roodstaart

De Gekraagde Roodstaart met zijn mooie oranjerode staart en de Bladkoning, een heel klein vogeltje met prachtige tekeningen, waaronder een flinke wenkbrauwstreep.

Gekraagde Roodstaart

Gekraagde Roodstaart

De mezen laten zich horen en zo rond de vijftig mezen laten zich ringen.
Nu ja, laten zich ringen ? Mezen zijn bijtertjes als je ze vasthoudt. 

Koolmees

Pimpelmees

Staartmees

Staartmees

Vooral de Pimpelmeesjes weten hoe ze je kunnen pesten. Gewoon door met het scherpe snaveltje een velletje of een nagelriem vast te pakken en om te draaien.

Grote Bonte Specht

Maar er zijn meer felle bijters, tijdens het vangen, ook vandaag.
De Grote Bonte Specht en de Gaai kregen onder veel protest ook hun eigen ring.

Gaai

Nu  zijn niet alle ringen even groot. Er is een tabel waarop de ringmaten voor de verschillende soorten vogels wordt voorgeschreven. 

De kleinste vogeltjes, zoals de Tjiftjaf en de Bladkoning krijgen de kleinste ring 2 mm doorsnee.
Een Merel krijgt een ring van 4,2 mm en een knobbelzwaan een hele grote ring.

Tjiftjaf

De Merel van vandaag kreeg een extra behandeling. Het gaat momenteel niet goed met de Merels. Heel veel Merels zijn overleden aan de gevolgen van een virus. Vandaar dat er ook bloed en speeksel werden afgenomen voor nader onderzoek door de universiteit.

Merel

Tijdens het ringen hoort Henk achter zich in een net een niet thuis te brengen geluid. Reden genoeg om even te gaan kijken.

Sperwer (en Henk)

Een Sperwer was tegen het net gevlogen en was druk bezig om weer weg te komen. Voor de grote vogels geen probleem. De mistnetten zijn gemaakt voor de kleine vogels, die tussen de plooien in de netten blijven zitten. De grote vogels “wandelen” er gewoon tussendoor, tenzij de ringer op tijd is om ze te vangen. En dit keer was Henk vlugger dan de Sperwer.

Sperwer

Sperwer ( kleine teek onder het oog)

En dan nu de 25 jaar. Vandaag woensdag 27 september 2017, was het voor de eerste keer, dat Henk een roofvogel kon gaan ringen op zijn vaste ringplek.

Sperwer

Sperwer

Sperwer