2013 een bijzonder vogeljaar.

Blauwstaart

Als voormalig misdaad analist vind ik het nog steeds leuk om, informatie te verzamelen, te puzzelen, alles op een rijtje te zetten, en het vervolgens voor anderen inzichtelijk te maken.

door mij geregistreerde waarnemingen

Het jaar is bijna voorbij, wat is er dan niet leuker om de resultaten van het vogeljaar 2013 in beeld te brengen.

een vogelaar

Om met de eerste gegevens te beginnen :
De hoogst genoteerde vogelaar heeft meer dan 500.000 waarnemingen geregistreerd, met in totaal 463 verschillende soorten vogels.

Waar lopen we het meest

Mijn cijfers zijn van een andere orde, 7480 waarnemingen en 244 soorten vogels (incl. 25 exoten )
Oké, we vergeten even die bijzondere vogelaar en gaan verder met de eigen cijfers.

Samen op pad en met de camera's

99,9% van mijn waarnemingen werden onderbouwd met foto’s. In totaal staan er dan ook van mij zo’n 12.000 foto’s op de site www.waarneming.nl De 1^ste waarneming die ik plaatste was op 13 april 2008.
Het aardige van foto’s is, dat de waarneming ook gewaardeerd kan worden op juistheid. Regelmatig word ik dan ook door een “admin” op de vingers getikt, dat de soort gewijzigd moet worden. Vooral bij de meeuwen vergis ik mij nog weleens. Overigens de 1^ste waarneming was fout. Ik dacht dat het om Wilde eenden ging, maar het waren parkeenden ofwel soepeenden.

Hoeveel ?

Nog even verder in totalen, voordat we terug gaan naar 2013.
Volgens de registratie heb ik in de afgelopen jaren  zo’n 18.000 grauwe ganzen, 12.000 spreeuwen en 27.000 smienten gezien. Op zich zullen er het veel meer geweest zijn, omdat ik een beetje aan de voorzichtige kant schat. Hoeveel smienten passen er in de Haarrijnse plas.?

250 vogelaars en 1 sperweruil

Naast af en toe een bezoekje aan de kust voor de broodnodige variatie, werden de meeste soorten gespot in onze eigen provincie Utrecht, met één uitzondering, de Sperweruil in Zwolle, die dan ook het landelijke nieuws haalde. Maar in hoeverre er dan nog van natuurbeleving sprake is, met 250 vogelaars om je heen is de vraag. (inmiddels 4000 foto’s van dezelfde vogel op waarneming)

In 2013 werden er door mij 206 verschillende vogels gezien, ingevoerd en bijna allemaal voorzien van foto (s).

hottentottaling

Waaronder 28 nieuwe soorten : Kaapse Casarca, Hottentottaling, Witoogeend, Zwarte Ibis, Roze Pelikaan, Sneeuwgors, Blauwe Pauw, Witbuikrotgans, Zwarte Rotgans, Geelgors, Appelvink, Kruisbek, Roodkeelduiker, Hop, Zwarte Zeekoet, Daurische Klauwier, Temmincks Strandloper, Poelruiter, Pontische meeuw, Bijeneter, Bramsijs, Velduil, Boomleeuwerik, Cetti’s Zanger, Strandplevier, Kanarie, Sperweruil en Blauwstaart.
Een aantal soorten op de foto kunnen zetten met dank aan de vogelaars in het veld of door van vogelaars afkomstige informatie over de locatie.

Ja, ja hij staat op de lijst, als zeldzame soort in 2013

MAAR, de meest bijzondere waarneming in onze eigen provincie, werd door mij toevallig gedaan. Pas bij het maken van de foto werd het duidelijk dat het dit keer niet om een roodborstje ging. Thuis, na raadpleging van de vogelboeken en internet werd helemaal duidelijk dat het om een voor ons land bijzondere dwaalgast ging. Inmiddels was het al te donker om de vaste groep vogelaars te waarschuwen. De Blauwstaart werd 13 keer eerder gezien in Nederland en nu voor het eerst in de provincie Utrecht.
Wel jammer dat het eureka gevoel er pas achter de computer was. Het is toch wel heel bijzonder voor een (amateur) vogelaar dat hij een zeldzame soort in zijn omgeving ontdekt.

blauwstaart

Dat de Blauwstaart bijzonder is, mag wel blijken uit het gegeven, dat de foto bijna 8000 keer is bekeken (normaal wordt een foto plm. 50-100 keer bekeken) en dat de foto in de maand november 2013 bij de 30 hoogst gewaarde foto’s staat.
Update 22.02.2016 =  foto 11.102  keer bekeken.

19 januari 2014 :
Beste Huib de Rooij,
Het geval van Blauwstaart van 13 november 2013 te Kockengen - Hollandse Kade, Woerden (gemeente)  (UT) is aanvaard.
http://www.dutchavifauna.nl/species/blauwstaart?r=26331
Met vriendelijke groeten,
CDNADuinlustparkweg 98A | 2082 EG | Santpoort-Zuid
cdna@dutchbirding.nl
De waarneming kan nu op zeker gezet worden.

april 2013

Ook een foto van jonge Wilde eendjes wist een hoge waardering te krijgen in april 2013. Ook leuk.

maandlijstje

Via de database, die door waarneming wordt gebruikt is het mogelijk om via allerlei soorten bevraging tabellen op te hoesten en vergelijkingen met anderen te maken. Door deze cijferreeksen ontstaat een soort competitiestrijd. Wie heeft de meeste soorten ? Wie heeft de mooiste foto’s ? Jaarlijsten, maandlijsten, gebiedslijsten, regiolijsten etc…

2013 jaar van de patrijs

Nu nog de belangrijkste vraag : wat doen we of anderen ermee en waarom doen we het ?
Met ingevoerde gegevens kan statistisch veel gedaan worden. Over welke afstanden verplaatsen de vogels zich. In welke gebieden, leven welke vogels. Gaat een bepaald soort sterk achteruit of is er een sterke toename. 2013 was het jaar van de patrijs en 2014 wordt het jaar met extra aandacht voor de spreeuw. Gaat deze soort echt zo achteruit ?

2014 jaar van de spreeuw

Waarom doe ik het ? Om buiten te zijn, in de natuur. Met de doelstelling vogels te leren kennen. Welk geluid maken ze ? Wat is de leefomgeving ? Hoe herken ik ze ? Hoe mooi zijn ze ? Wat doen ze ? Met een glimlach kijken naar een reiger die een snoek weg werkt. Zoeken in de lucht naar de roepende buizerd. De futen met de jonkies op de rug. De zorg voor elkaar. En dan is het extra leuk als je een mooie foto kan maken of een voor jou nieuw soort ontdekt.

geen vogelaar, wel een natuurliefhebber

En als je dan toch buiten in de natuur loopt zie je zoveel meer naast de vogels. Prachtige bloemen, insecten, een haas die er letterlijk als een haas vandoor gaat, een egeltje dat voor je neus het pad oversteekt. Gewoon om je heen kijken en genieten van de natuur.
(klik op de foto's voor grotere afbeeldingen)

Meer dan duizend vogelaars en één vogel.

Vogelaars

Over het spoor gaat zachtjes een trein. De machinist kijkt naar buiten en ziet daar een wel heel bijzondere vogel. Samen met een familielid komt hij tot de ontdekking dat het een Sperweruil moet zijn. De vogelkenners twijfelen ernstig aan deze waarneming. Het is in 100 jaar pas drie keer voorgekomen dat een Sperweruil ons land bezocht.

Een week later ziet een boswachter dezelfde vogel en daarna is het feest. De hele week bezoeken de vogelaars met honderden per dag de Marslanden in Zwolle. De kranten, het TV journaal maken er een item van. Op waarneming.nl zijn er 1350 waarnemingen geregistreerd, maar in werkelijkheid heeft een veelvoud de inmiddels bekende plaats bezocht.

Sperweruil

Nu moet ik zeggen dat de uil een mooi plaatsje heeft uitgezocht. Voldoende parkeerruimte. Een boom die gedeeltelijk achter een groot hek staat en genoeg ruimte voor het hek voor de vogelaars.

 

De uil trekt zich overigens niets aan van al die belangstelling. Is bereid om zo nu en dan te poseren voor de klikkende camera’s. Doet af en toe een oogje dicht en poets tussen de bedrijven door rustig zijn veren.

 

Eigenlijk vogel ik het liefst, lekker rustig, in eigen omgeving en vind het absurd dat zelfs vogelaars uit België komen om te midden van nog een paar honderd vogelaars naar deze vogel te kijken. Bijna een dierentuin gebeuren.

Daar zit-tie dan

Met meer plezier kijk ik terug op het Blauwstaartje dat ik afgelopen maand ontdekte op de Hollandse Kade in Kockengen. Ik had het best leuk gevonden als onze vaste vogelaars het beestje ook gezien hadden, maar ben wel blij voor het vogeltje en de omgeving,  dat het al deze drukte niet hoeft mee te maken. Overigens, de foto van de Blauwstaart, staat op de zevende plaats van hoogst gewaarde foto’s in de maand november 2013. De foto is al bijna 7500 keer bekeken. Ik ben best wel trots op deze waarneming.

Blauwstaart

Afgelopen week toch wel lekker gevogeld. Op de lijst stond nog een Witoogeend, ook op de rode lijst. De vogel was gezien in Jaarsveld, bij Lopik. En ja hoor daar zwom hij nog rond.

Witoogeend ( familie van de Tafeleend)

Om het feestje van vandaag compleet te maken nog even op de terugweg naar de Velduil wezen kijken. Was even zoeken, maar hij vloog er wel. Jammer dat de batterij van de camera bijna leeg was. Met een klein cameraatje en mijn eigen camera nog net een bewijsplaatje kunnen maken.

Velduil

Een donkerrode Blauwstaart

Roodborst

Dit vraagt om enige toelichting, maar om bij het begin te beginnen.
Het is woensdag en zal de mooiste dag van de week worden en dat werd het ook.
Samen met Riet en Maria op pad. Op het programma stond de appelvink, die zich regelmatig ophoudt in de woonwijk De Leyen in Bilthoven.

Het wordt een prachtig ochtend. Het zonnetje schijnt volop, de al kale boomstammen staan te dampen in de zon. De overige bomen steken in de kleurenscharkeringen van licht geel tot donker rood af tegen de fel blauwe lucht. Alleen dit schouwspel maakt de dag al tot een feestje.

Verder is het druk in De Leyen van heen en weer vliegende vogels en zelfs de appelvink laat zich even zien. Om toch wat soorten te noemen : Gaai, Ekster, Koperwieken, Sijs, Groenling, Koolmees, Pimpelmees, Roodborst, Vink, Goudvink, Boomklever, Boomkruiper, Zanglijster, Huismus, Kraai en Kauw.

Riet & Maria, en een lucht vol spreeeuwen

Te mooi weer om weer naar binnen te gaan. Maria weet te melden, dat er gisteren bij de Hollandse Kade in Kockengen enkele Wilde Zwanen gezien zijn. Gaan we doen.

Bij het begin van de kade ontdekt Riet de Groene Specht. Een mooie bonus voor de dag. De Groene Specht zie je ook niet iedere dag. Verder worden de weilanden afgespeurd naar de Wilde Zwanen. Natuurlijk zitten er overal wel een paar of meerdere zwanen. Jammer allemaal voorzien van een grote zwarte knobbel, ofwel het zijn de bekende Knobbelzwanen. De Wilde zwanen worden in ieder geval niet gevonden.

Blauwstaart

Blauwstaart

Op de terugweg vliegen de vogeltjes, vooral Vinken, langs de kade voor ons uit van boom naar boom. Onderaan de struiken, langs de waterkant vliegt een klein vogeltje. Qua gedrag en uiterlijk het meest lijkend op een Roodborstje. Die hebben we genoeg gezien vandaag, maar toch even een foto maken.

Blauwstaart

Een Roodborst ? Met een blauwe staart ?. Na enkele foto’s vliegt het vogeltje door en even later krijgen we hem of haar weer in beeld. Een wit borstje is geen Roodborstje !.

Thuis, nieuwsgierig in de Vogelgids bladeren en ja hoor, een vrouwtje Blauwstaart, dat moet het wezen. Een vet rode soort in Nederland, ofwel hij komt hier af en toe voor.

 

Met voorrang de foto’s op Waarneming.nl gezet, toch ook met een beetje de gedachte, heb ik het goed ? Ik ben maar een amateurtje. En niet wetende wat de gevolgen van de melding zouden zijn.

Heel erg leuk en ook wel een beetje trots op het gevolg van de ingevoerde waarneming. De foto’s werden in een paar uur meer dan 1000 keer bekeken en op diverse plaatsen op internet verscheen een melding. Een weergave in tekst en beeld hieronder. Inmiddels (24.11.13) ruim 5000 keer.

UPDATE: In september 2014 een waarneming van een Blauwstaart in Friesland
10 april 2015 een Blauwstaart in Noordwijk. 123 personen weten de vogel te spotten.
Mogelijk mede door deze waarneming passeert mijn waarneming de 10.000.
Ofwel 10.232 keer is de foto in de periode november 2013 - april 2014 bekeken. !!!

Reacties via Waarneming:
- Mooie vondst! Dien je de waarneming in bij de CDNA? Met vriendelijke groeten, Robert van der Meer.
- Gefeliciteerd Huib, Hisco de Vries.
- Vette waarneming! Kan iemand van de Admins vragen om het pijltje nog wat exacter te zetten. Er gaat zeker gezocht worden morgen denk ik... Alvast bedankt, Gert Jager
- Huib, Nog even een vraagje, staat de pijl op de juiste locatie? En kun je misschien aangeven hoe de vogel zich gedroeg (bestreek de vogel bijvoorbeeld een groot gebied)? Dit voor de mensen die morgen willen gaan zoeken. Met vriendelijke groeten, Robert van der Meer

Bericht op Facebook: Vandaag is de 1ste Blauwstaart voor de provincie Utrecht!
Deze schitterende vogel broedt in het noordoostelijk deel van Europa, globaal vanaf Finland en van Noord-Azië tot Japan. Normaal gesproken brengt deze soort de winter door in Zuidoost-Azië. Dit exemplaar lijkt dus enigszins verdwaalt te zijn.
De waarneming is de 14de van deze eeuw en dus de 1ste voor de provincie Utrecht.
Zie onderstaand overzicht voor de meldingen sinds 2000.
Friesland, totaal 5 exemplaren (2001: 1, 2008: 2, 2010: 1 en 2011: 1);
Gelderland, 1 exemplaar (2008);
Noord-Holland, totaal 5 exemplaren (2007: 1, 2010: 3 en 2011: 1);
Zuid-Holland, 1 exemplaar (2011);
Zeeland, 1 exemplaar (2009).

bericht 14.11.13

 

Één stip in onze provincie

Mail:
- Huib, Wat een mooie vondst! Groet, Frank A. Roos
- wat gaaf! volgende keer wel bellen hoor, nu moet ik er morgen nog vroeg uit. gr Tim Kreetz
- Jeetje wat een waarneming zeg, gefeli!  Neem volgende keer die vogelgids in je rugzak mee en bel ;-). Groetjes, Marianne
- Huib, Gefeliciteerd met deze prachtige waarneming!! Mooie foto\'\'s !! Groeten, Jan Coevoet
- Dag Huib, Gefeliciteerd met deze prachtige ontdekking! Mooie foto's ook. Indienen bij de CDNA gaat tegenwoordig digitaal. Je kunt via waarneming.nl (als je je waarneming bekijkt) rechts in het scherm op de link "indienen bij de CDNA" klikken; je kunt dan een formulier invullen met alle gegevens en je foto's toevoegen. Ik hoor wel van je of het gelukt is. Marcel Haas CDNA-archivaris.
- Huib van harte man, Zat net 3 uilen te platen, sta jij met Maria in m\'\'n achtertuin een zeer zeldzame blauwstaart op de kiek te zetten. Knap hoor en geniet ervan. Alle platen subliem 5 punten gegeven. Maar toch vind ik de laatste een juweeltje. Heeft Maria ook platen? Groet, Cees
- Dag Huib, Mooie vondst! Morgen maar even proberen om 'm van je af te kijken..... Vriendelijke groet! Paul van de Werken. Oh ja: een roodborstje heeft een........
- Ook het Utrechts Vogel Net, maakt voor de lokale vogelaars melding van de waarneming.

3e plaats bij de hoogst gewaardeerde foto's op waarneming in november 2013

Een blije vogelaar (foto Maria)

Achtentwintig vogelaars in de dip

Heidestein, Zeist

Al enkele dagen worden er grote kruisbekken gezien midden op Heidestein, een bosrijk en heide gebied op de grens van Driebergen en Zeist.

Tijd om samen met Maria, ook eens te gaan kijken naar deze grote kruisbekken. Volgens Google kunnen we parkeren op de Sportlaan. Daarna is het even wat moeilijker, een echte route richting de heide met de locatie, waar de vogels zich kunnen ophouden is er niet.

 

We gaan even dwalen door het bos. De schapen kijken ons schaapachtig aan en de waterdruppels hangen als pareltjes aan het verdorde gras en langs het pad een paddenstoel. Uiteindelijk bereiken we ons doel toch.

pareltjes

 

Niet als eerste zijn we ter plaatse. Een aantal vogelaars, meestal herkenbaar aan rugtas en een verrekijker, een statief met daarop een camera met grote lens of een telescoop stonden al op de op Waarneming bekende locatie.

 

En dat was, volgens onze eigen Maarssense vogelaar Hans Russer nu net de fout. De meeste vogelaars van vandaag hielden niet die afstand, die noodzakelijk is om de vogels rustig hun gang te laten gaan.
Maar zich ophielden, pal onder de boom waar ze vanuit het bos een landing maken, op nog geen twee meter van de struik waar ze een tussenlanding kunnen maken en een dito afstand van de waterkant, waar ze normaal even drinken. Dus niet zo vreemd dat de vogels zich niet lieten zien.

vogelaars

Hans

Wat over bleef, we waren enkele uren in de frisse buitenlucht in het bos, bij een heerlijk zonnetje, met achter ons een bijzondere verzameling rovers in de lucht, de Buizerd, Havik, Sperwer en de Blauwe Kiekendief. Overigens de grote kruisbekken zijn vandaag niet meer gezien.

rovers in de lucht

 

Vogelen

Vogelaar ?

Wat is vogelen ? Voor mij betekent het een wandeling in de vrije natuur en het kijken. Luisteren en fotograferen van vogels.

wachten op de oeverzwaluw

Of we, wat we vandaag tegenkwamen ook onder de noemer vogelen kunnen brengen weet ik niet. Volgens mij een brug te ver. Dus maar eens op het internet rondkijken wat er onder vogelen verstaan wordt. Als instrumenten worden een verrekijker en een vogelgids genoemd. Over camouflage wordt niet gesproken. Maar ja het is een manier om de oeverzwaluw op de foto te zetten. Blij met mijn aanwezigheid was deze “vogelaar” niet.
Voor de niet vogelaars. De overzwaluwen nestelen in de holletjes in de berg zand.

Vogelen is het bekijken, op naam brengen, en tellen van vogels, het inventariseren van de vogels in gebieden, en het doen van onderzoek naar bijvoorbeeld gedrag en ecologie. De beoefenaars van deze hobby worden vogelaars, of ook wel amateurornithologen genoemd. Piet Zomerdijk gaf als omschrijving van "vogelaar": iemand die min of meer gestructureerd kijkt naar vogels in het open veld.

Een belangrijk doel van het vogelen is het verwerven (en toetsen) van kennis van vogels. Daarvoor is in eerste instantie weinig anders nodig dan een goed waarnemingsvermogen, een vogelgids voor het op naam brengen van soorten, en een verrekijker.

Het kijken naar vogels als hobby heeft een traditie die lang teruggaat. In de afgelopen vijftig jaar hebben zich een aantal veranderingen voorgedaan. Aanvankelijk lag de nadruk op soortherkenning. Vijftig jaar geleden waren daar in Nederland maar weinig geschikte boeken voor. Genoemd kunnen worden: Zien is kenne en  Wat vliegt daar?

In de jaren vijftig van de 20e eeuw verscheen 'de Kist' (naar de bewerker voor het Nederlandse taalgebied) of 'de Peterson' (naar de auteur), een vogelgids[3] met afbeeldingen van (bijna) alle in Europa voorkomende vogelsoorten. Van de platen was twee derde in kleur en deze veldgids is voor de geschiedenis van de amateurornithologie in Nederland van eminent belang geweest.

In die tijd had lang niet iedereen een kijker. Het belangrijkste verschil tussen de situatie van vijftig jaar terug en nu is dat indertijd niemand wist welke vogels er te zien waren en waar die zaten.[1] Er waren al wel enkele bekende “hotspots”, waar groepjes vogelaars elkaar regelmatig ontmoetten en informatie uitwisselden. Met het publiceren van ervaringen in (regionale) tijdschriftjes werd toen een begin gemaakt.

Nog in de jaren zeventig was het aantal waarnemers en het aantal waarnemingen uiterst beperkt. De eerste atlas van de broedvogels van Noord-Holland (1971) kwam tot stand op basis van de waarnemingen van vijfendertig vogelaars.

 Vijftig jaar geleden werd er vrijwel alleen naar vogels gekeken door mannen. De psychologische verklaring daarvoor werd gezocht in de opvatting dat vogelen een gesublimeerde vorm van jagen is. De emancipatie is ook hier merkbaar. Tegenwoordig is het percentage vogelende vrouwen aanzienlijk groter.

Benodigdheden die men bij het vogelen kan gebruiken, zijn:
een vogelboek
een vogeldagboekje
een verrekijker en/of telescoop
vogelvoer
een cd- of mp3-speler
een pocket pc of smartphone, die als kaart, navigatiehulpmiddel, camera, vogelgids, geluidengids en invoermodule voor waarnemingen gebruikt kan worden.
(bron: Wikipedia)