 |
| Grote Kruisbek |
Je hebt grote en kleine of gewone kruisbekken. De Grote
Kruisbek is een minder voorkomende soort. Laat deze kruisbekken zich nu al enkele
maanden ophouden in het natuurgebied Heidestein te Zeist. (klik op een foto voor groter formaat)
 |
| Heidestein - bosmeertje |
Een mooi natuur
gebied bestaande uit bosgebied en een zandvlakte met bosmeertje.
De kruisbekken houden zich op in het bosgebied, maar komen met een regelmaat
naar het bosmeertje om dar te gaan drinken.
 |
| Met de camera in de aanslag |
Dus het is een kwestie van de camera installeren en
afwachten tot ze zich komen melden. Al roepend komen ze aanvliegen en vallen
neer in de top van de boom bij het meertje. Kijken nog even rond en zakken af
richting water. Even wat drinken om vervolgens weer opzoek te gaan naar eten.
 |
| Drinkende Grote Kruisbek - vrouw |
Regelmatig komen ze terug om wat te drinken. Met de komende vorst wordt het
misschien wel moeilijk voor deze vogels om aan drinken te komen.
Nu was ik er pas nog geweest met Riet. Lekker weer en een
mooie omgeving om te wandelen, maar de kruisbekken zagen we niet. Wel een groep
schapen die de heide kort houden.
Dit keer op herhaling met Maria, die ze daar ook al eerder
had gezien. Een groep vogelaars zit al bij de plas als we aankomen en wij
sluiten aan.
 |
| Wachten op de Kruisbekken |
De wandelaars die passeren vragen zich af wat er te zien is. Gezien de grote
camera’s moet het wel bijzonder zijn.
 |
In de top van de boom zit mannetje en vrouwtje Grote Kruisbek
(zie streepjes boven de boom) |
 |
| Even inzoomen |
En volgens afspraak melden de Grote Kruisbekken zich. Aparte
vogels met zo’n gekruiste bek en dikke nek. De vrouwtjes grijsachtig van kleur
en de mannetjes oranje tot rood.
 |
| Grote Kruisbek |
 |
| drinkend |
Als er een grote
groep wandelaars passeren besluiten we weer te vertrekken. Was een mooie
ervaring om deze vogels zo bezig te zien.
 |
| Weg vogels |
GROTE KRUISBEK
 |
| Grote Kruisbek |
Parrot Crossbill, Loxia pytyopsittacus - Vinken (Fringillidae)
De grote kruisbek is in Nederland een erg zeldzame gast die
heel af en toe tot broeden komt. Het kleinere broertje, de kruisbek is
algemener in ons land. De grote kruisbek heeft een dikkere nek dan de gewone
kruisbek, en de ondersnavel komt niet boven de bovensnavel uit. In sommige
jaren komen er vanuit het hoge noorden invasies van grote kruisbekken, die hun
normale broedgebied ontvluchten uit gebrek aan voedsel. Als deze dan in de
winter blijven hangen. kunnen ze het jaar daarop tot broeden komen.
Opvallende soort, lijkt op kruisbek, maar bijna zo groot als
een appelvink. Zwak gekruiste zeer dikke snavel, grote kop en stevig lichaam.
Mannetjes dofrood (kop, onderdelen, mantel en rug), met roodbruine vleugels en
staart. Vrouwtjes gelijkend, maar dan geelgroen in plaats van rood. Jonge
vogels rossig met een oranjegroene zweem. Verschillen met kruisbek zijn
moeilijk te zien, maar snavel is dikker en vierkanter: ondersnavel heeft
S-vormige bolling aan onderkant, en bovensnavel heeft ook een scherpere bocht.
Bij kruisbek vlakt de bovensnavel direct af.
LEEFGEBIED
Broedt vooral in open, oude bossen met grove den. Buiten
broedtijd in grove den, zwarte den, ook wel in lariks, fijnspar en douglas.
VOEDSEL
Vooral onrijpe zaden van dennenappels (grove den, zwarte
den), die de grote kruisbek door zijn speciale snavel kan verwijderen uit nog
dichte kegels. Knipt vaak de kegels, om ze daarna op een tak te bewerken. (
bron : vogelbescherming)
SNAVELHELFTEN
KRUISWIJS
Hoe is het mogelijk dat kruisbekken met hun vreemd gevormde
snavel een schub van een sparrenkegel kunnen openen. De snavel-helften liggen
immers aan de punten gekruist overelkaar, alsof ze doorgegroeit zijn. Deze
vinkensoort heeft een gespecialiseerde aanpassing. Een van de gewrichten in de
onderkaak maakt het mogelijk dat de Kruisbek de ondersnavel zijwaarts kan
verschuiven. De ene Kruisbek doet dat naar links, een andere naar rechts. Er
zijn linksdraaiende Kruis-bekken en rechtsdraaiende. De snavel is sterk
afgeplat. Een Kruisbek hangt onderaan een sparrenkegel. Hij verschuift de
onderkaak zo, dat de beide snavelpunten in één vlak komen te liggen. Dan draait
hij zijn kop schuin en schuift de afgeplatte snavel onder de schub en werkt die
diep naar binnen. Hij sluit de snavel zodat de punten weer kruislings staan en
draait de kop recht. De schub wordt opgelicht en de Kruisbek vist met zijn
kleverige tong beide zaden eruit. Bij het terugtrekken van de snavel splijt de
schub overlangs. Vind je op de grond kegels met gespleten schubben, dan weet je
dat dat het werk van Kruisbekken is. (bron Hero Moorlag)
