Het is druk in de Toevlucht.

Dodaars

Door de korte strenge vorstperiode hebben veel vogels het moeilijk gehad.
IJs op de sloten en de grond hard bevroren.
Om maar een voorbeeld te noemen, nog nooit zoveel berichten  tegengekomen over houtsnippen en watersnippen.
Vogels die zich normaal niet laten zien of schichtig er vandoor gaan.
Ook bij de Vogelopvang de Toevlucht zijn er een aantal houtsnippen binnen gebracht.
In een eigen verblijf en met goed eten zal het hopelijk wel weer goed komen.
De watervogels hadden afgelopen week de grootste problemen.

Tijs aan het ringen en Gerard voor de administratie

Met Gerard en Tijs een bezoek gebracht om een aantal vogels van een ring te voorzien, voordat ze weer naar buiten mogen.
Sommige moeten nog even blijven om verder aan te sterken.

Een heel scala van vogels kwamen er dit keer langs die vervolgens door Tijs geringd werden : Knobbelzwanen, Wilde Eend , Dodaars , Fuut , Aalscholver, Meerkoeten, Kokmeeuwen, Stormmeeuwen, Zilvermeeuwen, Kleine Mantelmeeuw, Kauw.

Tijs heeft de stelregel, dat hij pas een vogel ringt, als hij er zo goed als zeker van is, dat de vogel op korte termijn weer van zijn vrijheid kan gaan genieten, met zo'n glimmende roestvrijstalen ring.

Dodaars

De topper van de dag een kleine dodaars.

Een heel klein fuutje, die je eigenlijk alleen in het water tegen komt, driftig duikend naar eten.
Grappig, dat zowel de dodaars als de fuut de poten achter aan het lichaam hebben

Dodaars

Boswachters kregen een melding over een vogeltje dat midden op het pad zat. Ze had het met haar sjaal geprobeerd warm te houden tot de boswachters arriveerden. Ter plekke bleek het een dodaars te zijn, een vogel die ze niet vaak tegenkomen.
De boswachters hadden de dodaars meegenomen en de vogel werd opgehaald door Dierenambulance. Zij brachten het dier naar De Toevlucht vogel en zoogdieren opvang, waar hij onderzocht werd.
Het is de bedoeling dat de dodaars na een hopelijk goed herstel weer in het Bos teruggeplaatst wordt. 

De dodaars is een van de kleinste futen ter wereld en dankt zijn naam aan het dons op z’n achterwerk (‘dodde-aars’).

Dodaars

DODAARS

De dodaars is onze kleinste futensoort. Deze schuwe watervogel is zelfs nog een slag kleiner dan het meer bekende waterhoen. De dodaars is broedvogel van ondiepe en beschutte wateren met een rijke oeverbegroeiing en onderwatervegetatie. Moerasgebieden bijvoorbeeld, maar ook vennen en meren. Buiten het broedseizoen op allerlei soorten wateren, tot soms stadsgrachten en stadsparken.

Dodaars

LEEFGEBIED In de broedtijd water- en vegetatierijke gebieden zoals moerassen, vennen, duinmeren, plassen, kreken en wielen. Er zijn beschutte plekken voor het nest, er is een rijke vegetatie onder en boven water en voldoende voedselaanbod. Zoekt in grotere meren de ondiepere, beschutte delen op (rietkraag). Buiten het broedseizoen wijdere verspreiding in allerlei open wateren, ook rustige wateren aan de kust.

Dodaars

VOEDSEL Hoofdzakelijk insecten en larven, schelp- en schaaldieren, larven van amfibieën en kleine vis van 5-7 cm. Duikt voor voedsel tot ongeveer 2 meter. Haalt ook voedsel van het wateroppervlak.

Dodaars

VOGELTREK Na het broedseizoen concentreren dodaarzen zich met soms tientallen in de broedgebieden. Bij vorst neemt belang Deltagebied (Grevelingenmeer, Oosterschelde) als verblijfplaats toe. Dodaarzen van noordelijke en noordoostelijke broedgebieden zoeken open water en/of trekken in zuid-/zuidwestelijke richting. Tevens gedeeltelijke wegtrek bij invallende vorst. (Na strenge winters soms forse verliezen.) Wintergasten vanuit Zuid-Zweden, Denemarken, Duitsland, Baltische staten (bron vogelbescherming.nl)

Fuut, de grote broer

Ook de Fuut heeft de poten ver naar achteren

Knobbelzwaan, een zwaargewicht

Kleine Mantelmeeuw.
een flinke snavel waarmee hij flink kan uithalen

poot Kleine Mantelmeeuw

Kleine Mantelmeeuw

Wie schrijft die ...

Storm,Kok- en Zilvermeeuwen

Watervogels krijgen een roestvrijstalen ring
een flinke klus

Meerkoeten

Kauw
meten en leeftijd bepalen

Wilde Eend

Aalscholver.
Altijd oppassen voor de scherpe snavel

Aalscholver

Aalscholver

Zwemvogels

Het laatste ei

Dodaars

Voor de derde keer oprij bezoeken we de Lepelaarskijkhut, vanzelfsprekend bij de Lepelaarsplassen. Vlak voor de kijkhut zit een paartje Dodaars op het nest.
Ik heb er deze maand nog een blog over gemaakt. Klik op de kleine foto voor de link.

Inmiddels moeten de eieren zo ongeveer uitgekomen zijn. Diverse vogelaars zijn in de kijkhut en voelen zich zo’n beetje allemaal de opa’s van de kleintjes.
Maar ja die mannen komen hier dagelijks en hebben het hele proces van het begin meegemaakt.

De laatste keer zagen wij dat er vier eieren in het nest lagen, maar later werden er toch nog twee bijgelegd.
Eén ei is letterlijk in het water gevallen. Een Aalscholver kwam te dicht bij het nest. Moeder of vader schrok en sprong van het nest om de Aalscholver te verjagen. Bij deze reactie wipte hij of zij een ei over de rand van het nest.

Dodaars

Nog één ei moest uitkomen. Laat dit nu toevallig gebeuren in onze aanwezigheid.
Toch wel een zeldzaamheid. De Dodaars zijn erg schuw en verdwijnen bijna direct uit beeld. Het was dus al bijzonder dat we deze prachtige kleine Fuut van dichtbij konden zien.
En dan is het wel heel bijzonder als er voor je neus een Dodaars wordt geboren.

Het fotograferen viel niet mee. De wind liet constant de rietstengels voor de camera heen en weer gaan en ook andere vogelaars wilden graag met een plaatje van dit wonder naar huis.

Dodaars

Dodaars, juveniel

Nu maar afwachten hoe het vijftal zich gaat ontwikkelen. Ze kunnen al zwemmen en zelfs al een beetje onder water zwemmen. De ouders zwemmen af en aan met het voedsel voor de kleintjes.
Het is goed te zien aan de jonkies, dat de Dodaars familie zijn van de Fuut. Ze hebben ook een pyama, maar wel een donkerder kleur.
De foto's spreken verder voor zich.

Goed zoeken, het zijn er vijf

Één ei erbij.

Dodaars

Sta je in de kijkhut, midden in de Lepelaarplassen, de omgeving af te turen naar het IJsvogeltje, mis je bijna de Dodaars.

Dit kleine Fuutje zie je daar letterlijk over het hoofd. Het gezinnetje Dodaars heeft zijn nest pal onder de kijkhut. Prachtig om te zien hoe de ouders elkaar aflossen bij het nest.

Eieren even verstopt

Dodaars

Heel speciaal was hun actie bij onraad. Voordat het nest verlaten wordt, worden de eieren keurig toegedekt en aan het zicht onttrokken. Als de kust veilig is, wordt het nest weer snel bemand.

Groot was de verrassing toen moeder weer werd afgelost door pa. Plotseling lagen er vier in plaats van drie eieren in het nest. Tijdens onze afwezigheid was er dus stiekem één bijgelegd.
Overigens wat een grote eieren voor zo’n klein beestje. 

drie eieren

even alles op zijn plaats leggen

Dodaars

zijn er echt vier

wat een zwemvliezen

Dodaars

Als het goed gaat zwemmen er over een kleine drie weken vier Dodaarsjes rond in de Lepelaarplassen, samen met hun oudere broer of zus.  

jonge Dodaars

DODAARS, Little Grebe , Tachibaptus ruficollis

Dodaarzen danken hun naam aan hun korte, witte achterwerk. Dodaarzen zijn broedvogels van ondiepe en beschutte wateren. Duinmeren, uiterwaarden, vennen en brede sloten zijn geliefde broedplaatsen. Het drijvende nest ligt in riet of ruigte aan de waterkant. Dodaarzen leven van waterinsecten, schelpdieren en kleine visjes. In de broedtijd vormen insecten het grootste deel van het menu. De aanwezigheid van waterplanten is een belangrijke voorwaarde voor het voorkomen van deze markante kleinste fuutachtige. De dodaars jaagt op het oog op waterinsecten en visjes.

De dodaars is één van de kleinste futen en heeft een korte hals en een korte snavel. De vogel valt zowel in het zomer- als in het winterkleed op door het witte achtereind van donsachtige veren. In het zomerkleed zijn de wangen roodbruin van kleur, terwijl de borst en de flanken donkerbruin zijn. In het winterkleed zijn de flanken en de borst vaalwit van kleur.

Vaak verraad de vogel in de broedtijd zijn aanwezigheid alleen door de roep, een hoge triller die klinkt als bi-bi-bi-bi. In de winter zoekt de dodaars opener water op en is dan ook op vijvers in steden te vinden, hoewel de vogel ook dan erg schuw blijft.

Vrij schaarse broedvogel; doortrekker en wintervogel. De dodaars komt in geheel Europa voor maar bereikt de noordgrens van zijn areaal in Zuid-Zweden.

Herkenning

Zeer compacte bouw en witte 'poederdons' als achterste. Een schuwe vogel, die zich verstopt zodra mensen ontwaard worden door te duiken en zich aan waterplanten vasthoudt, de snavel als snorkel gebruikend. Op deze manier kan de dodaars zich lange tijd aan het gezicht onttrekken. Dodaarzen duiken regelmatig. In de zomer zijn dodaarzen donker gekleurd, met een roestrode keel en hals. De mondhoek is opvallend geel in het broedseizoen. Het winterkleed is een stuk lichter, het achterste is het gehele jaar voorzien van een vuilwitte 'poederdons', de 'dodde-aars'.  lengte23-29 cm. Vrij korte snavel, geschikt voor het eten van waterinsecten. Poten voorzien van zwemvliezen

Waterkwaliteit is waar het om draait voor de dodaars. Hoe zuiverder het water, hoe rijker het is aan waterinsecten. Bovendien is het belangrijk dat het water voldoende helder is: dodaarzen zijn oogjagers. De belangrijkste oorzaken voor de afname van de dodaars zijn dan ook de slechte waterkwaliteit als gevolg van inspoeling van meststoffen en verstoring ten gevolge van water- en oeverrecreatie. Verbetering van de waterkwaliteit is de belangrijkste maatregel. Het uiterst voedselrijke water dat via de landbouwgronden in sloten, vaarten en meren terecht komt, leidt tot een sterke toename van voor dodaarzen als voedselbron ongeschikte witvis-soorten. Bovendien verarmt de onderwater-vegetatie én de daarbij horende rijkdom aan waterinsecten en weekdieren. De vertroebeling van het water (vaak verergerd door karpers) maakt het voor een oogjager als de dodaars extra moeilijk om de toch al minder talrijk aanwezige prooien op te sporen. Ook een onnatuurlijk waterpeilbeheer (laag in de winter en hoog in de zomer) leidt tot een afname van geschikte broedgelegenheid. In een aantal regio's lopen momenteel projecten van milieufederaties en/of waterschappen, die verbetering van de waterkwaliteit tot doel hebben. Gepleit moet worden voor het tegengaan van betreding van - delen van - oevers van geschikte wateren in de broedtijd, van maart tot begin juni. Het schonen van sloten en vaarten en het branden of maaien van oevervegetatie vlak voor of in de broedtijd dient voorkomen te worden. (bron Vogelbescherming.nl)