Vier op een rij

steenuil

Op 10 mei 2017 de kast van de steenuiltjes gecontroleerd.
Moeder steenuil was aanwezig en zat op een mooi nest van vier eieren.
Zie http://bo629hr.blogspot.nl/2017/05/steenuil-of-spreeuw.html

Een maandje later, 10 juni 2017 werd de kast weer gecontroleerd. In de kast zaten nu vier gezonde juveniel steenuiltjes. Groot genoeg om ze van een mooi metalen ringetje te voorzien.

Dit keer mocht Yvonne ze onder toezicht van Tijs ringen, meten en wegen.
Vervolgens een plaatje maken en weer terug in de kast.

Selfie

Als ze zo volwassen zijn gaan ze hun eigen gang en gaan waarschijnlijk een kast in de buurt bezetten. De steenuil is wel een uilensoort, die zich niet zo stoort van mensen om zich heen. Als er voldoende voedsel te halen is vindt hij of zij het wel best en laat zich regelmatig zien om van het zonnetje te genieten.

STEENUIL

De steenuil is de op een na kleinste uil in de Benelux. De kleinste is de dwerguil. Het is een klein gedrongen uiltje van ongeveer 21 tot 27 cm lang en met een spanwijdte van ongeveer 55 cm. Het mannetje wordt ongeveer 180 gram, het vrouwtje wordt 200 gram. De steenuil heeft een platte kop met felle gele ogen, en heeft aan de bovenkant bruine veren met lichte vlekken.

Deze uil is ook overdag actief, en regelmatig zittend in een knotwilg of op een weidepaaltje te zien. De vogel valt echter niet op doordat hij zo klein is. Hij maakt wel veel lawaai, van oktober tot februari is zijn roep te horen, een soort “koewie”, gekef en een wat langer “joeeek”.

Het voedsel van de steenuil is aangepast aan zijn grootte, hij vangt wel muizen als hij kan, maar ook veel regenwormen, kevers en andere insecten en soms kikkers. Soms verrast de steenuil prooien die verrassend groot zijn ten opzichte van zijn eigen formaat, zoals ratten. Hij heeft verschillende jachttechnieken. Observeren vanaf een paaltje, over de grond lopen en rennen of jagen vanuit een lage vlucht.

Het aantal steenuilen in Nederland is sterk verminderd door veranderingen op het platteland. Woongebieden en industrieterreinen namen steeds meer ruimte in en de inrichting van het overgebleven platteland is grootschaliger geworden. Een deel van de achteruitgang is te verklaren door vermindering van nestelgelegenheid, bijvoorbeeld in oude schuren en hoogstamboomgaarden. Hagen en houtkanten zijn schaarser dan vroeger. Steenuilen worden ook relatief vaak slachtoffer van het verkeer. (bron : Wikipedia)

Denkend aan de kieviten.

Pul  (jonge Kievit) in het veld

Naast het ringen van vogels binnen het gebied Haarzuilens, wordt er door het Vogel Ring Station De Haar in een groot deel van Leidsche Rijn ( o.a. de Wetering) de weide vogels gemonitord..

Heel bijzonder, zijn de na verhouding groot aantallen kieviten, die broeden binnen dit gebied.
Op de braak liggende velden, tussen de gebouwen.
Zo maar langs de doorgaande wegen van het bedrijventerrein zie je ze met hun grote vleugels vliegen, op wacht staan, of op een nest zitten.

Het VRS De Haar heeft ook dit broedseizoen een flink aantal kieviten kunnen vangen en ringen. Door het ringen kan het VRS  de vogels blijven volgen de komende jaren.

Jammer, als het dan dreigt fout te gaan door ingrijpen van buitenaf. Het maaien van een veld, waar de kieviten nog hun nest hebben. Het laten parkeren op een veld waar nog jonge pullen lopen. ( zie een eerdere blog)
Een bouwproject, waar gegraven wordt, terwijl de ouders krijsend in de buurt van de graafmachine staan. Niet iedereen heeft een binding met kieviten, maar als je bij het onderzoek betrokken bent, dan raakt het je.

Geweldig als dan vervolgens, mede door de blog, er iets positiefs op gang gebracht werd.

Op donderdagmiddag 8 juni 2017 verzamelt een bont gezelschap zich op de parkeerplaats nabij het recreatie gebied van de Haarrijnse plas.

Wat ze allemaal gemeen hebben is de aandacht voor de natuur, in de breedste zin van het woord. Projectontwikkelaar, stads ecoloog, grondbewerker, gebiedsmanager, ringer, maaier, beheerder, uitvoerder, gemeente ambtenaar, vergunningverlener, natuurbeheerder, natuurliefhebber.

Centraal tijdens het gesprek staat de naleving van de Natuurwet en het welzijn van de vogels en de kievit in het bijzonder.

diverse disciplines, maar met een zelfde doel.

stads-ecoloog

Van alle kanten is er de wil en de drijf om samen te werken aan het behoud van de natuur, in de breedste zin. Maar zijn toch wel wat hobbels en tegenstrijdigheden op het pad.

Maar in al deze gevallen staat de Natuurwet voorop.
Voor een bouwproject betekent dit een bouwstop, als er vastgesteld wordt dat er nog kwetsbare vogels op het terrein zitten.

Voor mij een niet alledaagse materie, dus ik volg het met belangstelling, vanuit de zijlijn. Maar ik begrijp dat : De eigenaren van het bedrijventerrein graag een strak grasveld willen. Extra maaien, of juist niet kosten met zich meebrengt.

Voor de verkeersveiligheid er weleens op een veld geparkeerd mag/moet worden. Er naast de kievit ook belangen zijn voor andere vogelsoorten zoals patrijs, fazant, kwartel en andere dieren. Dat een projectontwikkelaar graag zo snel mogelijk wil bouwen.

Tim Kreetz

Tim Kreetz is de ideale belangenbehartiger van de natuur. Hij kent de wet en ook de belangen van de gemeente. Daarnaast is hij dagelijks in de natuur.

Het probleem is na vanmiddag niet opgelost. Daar zijn de belangen ook te tegenstrijdig voor.

Maar er werd naar elkaar geluisterd en probleemoplossend gedacht. 

De verschillende partijen hebben elkaar gevonden en willen samen verder voor een goed beheer van de natuur in Utrecht.

Kievit met kleurringen

Ganzen ringen. Lijkt wel werken.

Hoeveel ganzen ????      (142 grauwe ganzen en 6 soep ganzen)

Ik dacht dat ik zo onderhand wel zo’n beetje alles gehad had met die ringers.
Mist-net, klap-net, valnet, carré, nestkasten, uilenkasten, hele kleine vogeltjes en roofvogels.
Maar er is nog een soort en daar zijn er heel veel van: GANZEN.

Papendorp met de ganzen plas

Nu dit weekend stonden er ganzen op het programma. Vorig jaar werden op dezelfde locatie er 6 gevangen, dus waarschijnlijk was ik weer op tijd thuis.

Met totaal geen idee hoe deze ganzen gevangen gaan worden meld ik me in Papendorp.
In een grote plas zwemmen een flink aantal ganzen. 

Hoe pakken we het aan

Ik veronderstel dat we niet het water ingaan om een ring aan te leggen, en dat blijkt te kloppen.

Aan een doodlopende arm van de plas worden grote netten neergezet. De bedoeling is dat de ganzen die kant op gaan en uiteindelijk in het net belanden.

Jan, Berend en Tijs

Maar het net is maar ruim een meter hoog. Ganzen kunnen toch vliegen ? Die vliegen aan het eind gewoon over het net en zijn weg.
Nu blijkt dat niet zo te zijn. 

Netten om het eind van het doodlopende gedeelte

Mijn eerste les : Grauwe ganzen zijn nu in de rui en kunnen niet vliegen. Op de foto is dit ook prachtig te zien. Allemaal mooie nieuwe schachten, waar de nieuwe veren in zitten. 

nieuwe verenkleed in ontwikkeing

Maar de Grote Canadese gans dan, die vlogen gisteren nog over ?. Nu die zijn nog niet in de rui en kunnen nog wel vliegen. (les twee)

Overigens wat en verschil in materiaal.
Tijs zijn auto ligt wel afgeladen vol met ring- en vangmiddelen, maar met het vangen en ringen van ganzen komt nog veel meer bij kijken.

Jute zakken vol netten en stapels stokken om de netten op vast te zetten.
De ganzen hangen niet in zakjes, maar zitten in een afgesloten tentje met compartimenten tijdelijk opgeborgen. De grote jongens zitten gewoon in jute zakken.

Nek ring

De ringen zijn ook iets groter en duurder. Een setje, halsband en metalen pootring kost zo’n vijf euro.

Bij 150 ganzen gaat er op deze dag toch voor 750 euro doorheen.

Sylvana mag de ganzen richting net sturen

Terug naar het begin.
Sanne komt een bootje brengen en Sylvana mag het water in, om de ganzen richting het net te laten zwemmen.
Tijs, Toos, Erik, Jan, Berend en ik houden vanaf de waterkant toezicht en volgen de ganzen richting net.

Het gaat de goede kant op

Nog een paar meter

Als laatste helpt Berend ze de pijp van het net in en sluit deze achter de ganzen.

Net gesloten

Ik dacht op tijd thuis te zijn, maar dat kon ik vergeten. In totaal zaten er bijna 150 ganzen binnen het net. Er goed, maar ook veel werk. Maar al snel ontstond een geoliede machine.

tentjes

De tentjes werden opgezet en de ringplaats ingericht. De eerste taak was om alle ganzen naar de ringplaats te brengen. 

Alle ganzen gaan in zakken naar de ringplaats

Toos en Erik

Alle ganzen gaan in zakken naar de ringplaats. Een kleintje weegt zo’n 1,5  – 2,5 kilo.
De grote ganzen wegen 3 - 4 kilo.

Vervolgens het echte werk.
- Toos en Erik ontfermden zich over de ‘voorraad’ en gaven de ganzen aan.
- Jan bracht de metalen ring en de nek-ring aan.
- Berend was voor de maten, gewichten en bijzonderheden
- Huib voor het schrijfwerk
- Tijs en Yvonne voor het nemen van de monsters
- Sylvana bracht de ganzen weer terug naar de plas.
- Sanne zorgde voor de catering

Toos geeft aan, Jan ringt, Berend meet, Huib schrijft

wegen

Tijs en Yvonne monsteren en Sylvana brengt ze terug

monsters

Naast het ringen werd er ook bloed, keel en poepmonsters genomen van zo’n 90 ganzen. 

Ook onder de ganzen is een ziekte en door het onderzoeken van deze monsters kan ook vastgesteld worden of er in Papendorp bij de ganzen een ziekte is.

Even een monstertje nemen

Uiteindelijk werden er 142 Grauwe ganzen en 6 soepganzen geringd. 

Een enkele nog te jonge gans kreeg wel een metalen ring, maar nog geen nek-ring.

terug naar de plas

De laatste naar de plas en de zakken liggen te drogen

Ben benieuwd hoe de gebruikers van Papendorp van de week kijken, als ze op de plas meer dan 100 ganzen met een groen band om zien zwemmen.

De halsringen zijn er om  op afstand de gegevens te kunnen aflezen.

De volgende dag even terug geweest om te kijken hoe het met de ganzen ging. Gaat wel goed, maar lopen en zwemmen wel een stukje verder dan de vangplaats.

Nog een toetje.
Tijdens het vangen wees Tijs mij op de zang van een Zwarte Roodstaart.
De volgende dag hoorde ik de Zwarte Roodstaart weer zingen en na even zoek zat hij  leuk in de buurt. 

Zwarte Roodstaart