 |
| ringslang |
Natuurlijk gaat een vogelaar op pad om vogels te kijken.
Maar ja daarnaast kan je nog meer genieten van de natuur. De geitjes die in de
wei lopen, een vlinder die langs een pad vliegt, de planten en bomen die in eens
hun groen laten zien bij een lekker zonnetje.
 |
| kleine vos |
 |
| bruine kiekendief |
Vanzelfsprekend krijgt de bruine kiekendief en de buizerds
in de lucht de volle aandacht. Maar als de blik dan valt op een ringslang die
de sloot oversteekt en zich vervolgens goed laten bekijken door enige tijd
rustig langs de waterkant te blijven liggen, is dat toch ook wel heel erg leuk.
Zeker als het in al die tijd dat we in de natuur lopen het voor de eerste keer
is dat we de ringslang echt goed zien.
 |
| ringslang |
De ringslang (Natrix
natrix) is een slang uit de familie gladde slangen (Colubridae) en de
onderfamilie Natricinae of eierlevendbarende waterslangen.
De ringslang heeft een
groot verspreidingsgebied in Europa en komt ook voor in Nederland en België,
net als de gladde slang en de adder. De ringslang is hier in veel streken het
enige reptiel, de slang is ongevaarlijk en niet giftig voor de mens. Het is een
schuwe en rustige soort die zelfs bij directe bedreiging maar zelden bijt. De
ringslang kan een lengte bereiken van meer dan een meter en is betrekkelijk
eenvoudig te onderscheiden aan de kleuren en de kenmerken van de ogen. Mannetjes
blijven een derde kleiner dan vrouwtjes. Het mannetje wordt 80 tot 100
centimeter, het vrouwtje 90 tot 140 centimeter. Op het menu staan voornamelijk
kikkers die langs de oevers van verschillende wateren buitgemaakt worden. De
ringslang is slank en heeft een lange staart.
De ringslang dankt
zijn naam aan de gele vlekken aan weerszijden van de hals, net achter de kop,
die aan de bovenzijde soms samenvloeien en doen denken aan een ring. Op de
zijkanten van de kop zijn aan de onderzijde vaak gele vlekken tot strepen
aanwezig. De ogen zijn relatief groot en hebben een ronde pupil, wat samenhangt
met de dag actieve levenswijze.
De landen waar de
ringslang voorkomt zijn: Albanië, Algerije, Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland,
België, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, China (Sinkiang), Cyprus, Denemarken,
Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk (Corsica), Georgië, Griekenland (Limnos,
Lesbos, Paros, Antiparos, Despotiko, Chios, Samos, Samothrake, Andros, Korfu),
Verenigd Koninkrijk, Hongarije, Iran, Italië (inclusief Elba), voormalig
Joegoslavië (Kroatië en enkele Adriatische eilanden), Kazachstan, Letland,
Litouwen, Luxemburg, Macedonië, Marokko, Moldavië, Mongolië, Montenegro,
Nederland, Noorwegen, Oekraïne, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Rusland,
Servië, Slovenië, Spanje, Syrië, Tsjechië, Tunesië, Turkije, Turkmenistan,
Zweden en Zwitserland.Alleen in Ierland
ontbreekt de soort, hier komt geen enkele slang voor. Volgens de legende zouden
de slangen uit Ierland zijn verdreven door de heilige Sint Patrick .
De habitat van de
ringslang moet aan een aantal eisen voldoen. Ringslangen hebben vaak een gebied
waar ze overwinteren, veelal onder takkenbossen en braamstruiken in oude
konijnenholen op zandige hellingen. Soms worden oude ijskelders of zelfs
kelders van woningen gebruikt. Ze hebben rustige plekjes nodig waar ze kunnen
zonnen. Te veel ruigte en bomen ontnemen de slang deze belangrijke behoefte
maar in een te open terrein zijn ze erg kwetsbaar voor predatoren.
In landen als
Nederland en België is het eigenlijk te koud voor slangen maar door gebruik te
maken van broedhopen kunnen de eieren zich toch ontwikkelen. De ringslang is
een gespierde, snelle slang die zich relatief snel kan verplaatsen op het land
en met name een zeer goede zwemmer is en uitstekend kan duiken. Meestal zwemt
de slang echter met de kop net boven water. De slang is dag actief, en jaagt
voornamelijk langs de oevers van het water op kikkers en salamanders.
De ringslang is de
enige eierleggende slang in Nederland en België, de adder en de gladde slang
zijn beide eierlevendbarend. Dit heeft te maken met het relatief koele klimaat
in het noordelijke deel van Europa, de adder en de gladde slang dragen de
eieren net zo lang met zich mee tot de jongen volledig zijn ontwikkeld. De
moederslang neemt gedurende de zwangerschap vaak een zonnebad wat haar
lichaamstemperatuur verhoogt en de ontwikkeling van de embryo's versnelt.
Er worden 8 tot 40
eieren geproduceerd per legsel, gemiddeld 30 en maximaal ongeveer 50 eitjes,
afhankelijk van de grootte van het vrouwtje. De vrouwtjes zetten de eitjes in
juli of augustus af, niet zelden bij legsels van soortgenoten. De eieren van de
ringslang zijn zeer kleverig zodat ze aan elkaar plakken, dit vermindert de
kans op uitdroging. Afhankelijk van de temperatuur komen de juvenielen na vijf
tot tien weken uit het ei, over het algemeen in de eerste weken van september.
De jonge slangen zijn ongeveer 13 tot 20 centimeter lang, ze zijn direct
zelfstandig en zodra ze voor het eerst zijn verveld zoeken ze direct naar
voedsel.
Net als alle slangen
oriënteert de ringslang zich voornamelijk op de reuk; door de tong regelmatig
uit de bek te steken (tongelen) worden geurdeeltjes opgenomen die naar het
orgaan van Jacobson worden geleid. Dit is een vomeronasaal orgaan dat gelegen
is in het verhemelte. Zowel prooien als vijanden kunnen worden waargenomen nog
voordat deze de slang hebben opgemerkt.
Vijanden van de
ringslang zijn onder andere roofvogels zoals de slangenarend en vogels als
ooievaars en zoogdieren als egels en marterachtigen als de bunzing. Deze
laatste vreten de slang aan, de roofvogels en ooievaars plukken de slang van de
grond. De belangrijkste vijand is de mens, door de habitatvernietiging, ook het
achteruitgaan van prooidieren (kikkers) in aantal en verspreidingsgebied drijft
de ringslang terug.
In Nederland en België
is de ringslang een zeldzame soort die op de rode lijst staat, het is verboden
de slangen te verstoren, te vangen of te doden. Buiten de Benelux komen
ringslangen in grotere aantallen voor, bij de internationale organisatie voor
de monitoring van diersoorten, de IUCN, is de ringslang geclassificeerd als
niet bedreigd.
In de landen rond de
Kaukasus staat de ringslang op het menu, vooral in het noordwesten van Armenië
is 'Byrkbigm' nog steeds een populair gerecht. De ringslang dient eerst te
worden ontdaan van de kop, botten, organen en huid. Het vlees moet dan ongeveer
vier uur worden gekookt in kruidenwater (dat onder meer thijm en laurier
bevat). Vaak worden na drie uur aardappels en wortels toegevoegd. In combinatie
met de byrkbigm wordt vaak cognac gedronken (de nationale drank in Armenië).
Aangezien de ringslang in België en Nederland beschermd wordt, is het niet
toegestaan het dier hier te vangen voor de bereiding van byrkbigm. (bron
Wikipedia)
