 |
| De Steltloper kijkhut Marker Wadden |
De laatste dag in november voor een dagje werken in de
natuur op weg naar Lelystad, om in de haven aan boord te stappen van de Abel
Tasman.
Naast de vrijwilligers van de Marker Wadden, had Tim, onze ‘oude’ boswachter
van Haarzuilens, ondersteuning gevraagd van zijn voormalige vrijwilligers van
Haarzuilens.
En met zo’n tien personen kwamen we de groep versterken.
De instructie was duidelijk.
Zorg voor goede kleding en neem
laarzen mee. Goed luisteren en niet buiten de paden lopen.
 |
| De zon komt op in de haven van Lelystad |
 |
| Nee, we gaan niet met Tim zijn bootje |
 |
| We gaan met deze |
 |
| De vrijwilligers van Haarzuilens |
 |
| Prachtig in het zonnetje |
 |
| In de verte Marker Wadden met de Steltloper kijkhut als baken |
 |
| Even bijpraten met Tim |
 |
| De (brand) ganzen vliegen over |
 |
| Firs, maar wel met een zonnetje |
Deze instructie werd door Tim nog een keer uit gebruikt gegeven na aankomst op
de Marker Wadden. En tijdens de wandeling door het gebied werd duidelijk wat
hij hiermee bedoelde.
 |
| We gaan aan land |
 |
| Haventje Marker Wadden |
Maar eerst was het nog een uur varen voordat we voet konden
zetten op het kunstmatig aangelegde eiland, waar zich een nieuw natuurgebied
gaat vormen.
Dit doet direct denken aan een opmerking van een vrijwilligster. Waar zijn we
mee bezig ? Moeten we wel ingrijpen in deze nieuwe natuur om planten weg te
halen en daardoor nestplekken te creëren voor de visdieven ?
 |
| Instructies van Tim |
 |
| Buiten de paden is de ondergrond maar zo dik |
Dit is natuurlijk een keuze die gemaakt wordt. Dit keer door
beheerders van Natuurmonumenten, met als doelstelling er een vogel eiland van te
maken. De vrije natuur mag dus maar beperkt zijn gang gaan. De doelstelling
blijft de ontwikkeling van een moerasgebied voor vogels.
Even terug naar de boot.
De koffie met koek stonden klaar en
in de frisse ochtend zagen we de zon opkomen. Een mooie tocht richting de Maker
Wadden volgde over een glad Markermeer.
Op het eiland werd het gereedschap uitgedeeld, om vervolgens
in twee groepen vrijwilligers richting de plekken te lopen.
Onderweg, lopend over het eiland werd er uitgebreid vertelt
over het ontstaan en de doelstelling van het eiland.
 |
| Slib uit Markermeer |
 |
| Moerasandijvie |
Wel bijzonder. Een doelstelling is het weer helder maken van het Markermeer. Nu
een badkuip vol modder. Via filtering over- of door het eiland laat men het
slip bezinken, met als het even kan een stevige kleilaag als eindproduct.
Na een stevige wandeling, met veel water om ons heen komen
we bij de eindbestemming. Het eiland voor de visdiefjes.
 |
| Bijna op het eilandje |
 |
| Het water tot aan het randje |
Maar om daar te komen eerst door het water. Afhankelijk van de lengte van de
laarzen lukte het wel of net niet om de voeten droog te houden.
Het leuke van een groep vrijwilligers is dat iedereen direct
enthousiast aan het werk gaat en er al snel bergen met plantenresten ontstaan.
Voor de inwendige mens werd goed gezorgd. Broodjes en soep
werden, zo goed als, op locatie verstrekt. En voor de natte voeten, die op het
eiland bleven, liep Tim heen en weer met koppen soep en broodjes.
 |
| Soep en broodjes |
Jammer, het lukte net niet om de klus helemaal te klaren, om
half vier moest de boot weer vertrekken richting Lelystad. Nog een foto en de
wandeling terug.
 |
| Klaar voor de visdiefjes |
Onderweg hadden we nog wel gelegenheid om de vogelkijkhut,
de Duikeend en de Lepelaar n te bezoeken.
 |
| Nog een groepsfoto |
 |
| Nog een keer tot het randje door het water |
De vogelkijkhut de Lepelaar is een markantpunt op het eiland.
Al van grote afstand is dit bijzondere bouwsel zichtbaar.
 |
| Kijkhut De Steltloper |
Een prachtige terugvaart. Zicht op een zonsondergang en om
het warm te houden een heerlijk broodje kroket.
 |
| De Abel Tasman |
 |
| Terugvaren in het avondzonnetje |
 |
| De zon gaat onder |
 |
| De haven van Lelystad |
Tim bedankt voor de uitnodiging. We hebben er hard voor
moeten werken, maar het was een geweldige dag om op terug te kijken.
Stuur maar een mail als je weer zo’n dag hebt. ( maar wel onder dezelfde
omstandigheden.)
Tussen de informatie over dit nieuwe gebied een aantal overzichten.
MARKER WADDEN
 |
| Haven Marker Wadden |
Marker Wadden is een uniek natuurgebied in ontwikkeling. De
natuureilanden worden aangelegd met zand, klei en slib uit het Markermeer. Dit
grote project draagt bij aan het natuurherstel van het Markermeer. Op deze
nieuwe groep eilanden met natuurlijke oevers komt nieuwe natuur tot
ontwikkeling. Zowel onder als boven water. Een natuurparadijs voor vissen en
vogels en een heerlijk recreatie-eiland
De eilanden zijn nog in aanleg, maar het Haveneiland is
sinds september 2018 toegankelijk voor het publiek. Een nieuw leefgebied voor
planten, insecten, vissen en vogels. Een natuurparadijs waar je kan genieten
van een nieuw strand, nieuwe wandelpaden en nieuwe vogelkijkplekken. Vanaf
voorjaar 2020 zal er weer regelmatig een veerboot naar Marker Wadden varen.
Voor het onderzoek worden drie speciale compartimenten op
het haveneiland gevuld met slib uit het Markermeer. Het doel is om de
geleidelijke omzetting van dun slib naar een voldoende stevige bodem voor
rietmoeras, nauwkeurig te volgen.
De kennis die dit oplevert, kan van pas komen op andere
plekken in binnen- en buitenland waar slib beschikbaar is voor aanleg of
uitbreiding van natuurgebieden. De gevulde compartimenten zijn bovendien een
verdere uitbreiding van 10 hectare van Marker Wadden.
Bron: Natuurmonumenten
Die eerste stap zorgt voor een ontdekkingsreizigersgevoel.
Natuurlijk, we zijn met tientallen tegelijk – hoofdzakelijk vogelliefhebbers –
maar tóch voelt het eiland verlaten. Onontgonnen terrein, met als hoofdingrediënten:
zand, slib en moerasandijvie. Nieuwere natuur dan de Marker Wadden is in
Nederland niet te vinden: pas in september 2018 ging deze plek, eiland 1, open
voor publiek. Op eilanden 2, 3, 4 en 5 (een naam hebben ze niet) mogen alleen
wetenschappers komen. En vogels uiteraard, heel veel vogels. „In augustus 2018
hebben we 2.500 visdiefpaartjes geteld. Dat is ruim 10 procent van de
Nederlandse populatie, en 2 procent van de Europese populatie”, vertelt ecoloog
Jan van der Winden. Hoopvolle aantallen, want juist die visdieven zeggen iets
over de waterkwaliteit van het gehele Markermeer – en daar was het tot vóór de
aanleg van de Marker Wadden slecht mee gesteld.
Door de aanleg van dijken en dammen heeft het Markermeer
vrijwel geen natuurlijke oevers. Sinds 1975, toen de Houtribdijk tussen
Lelystad en Enkhuizen werd afgesloten, staat het niet meer in open verbinding
met ander water, en op de bodem ligt een metersdikke laag slib. Wie over de
Houtribdijk rijdt, kan het zelfs zien: het water van het Markermeer is veel
grijzer dan dat van het IJsselmeer. Slib is niet alleen nadelig voor het
bodemleven, maar ook voor vogels: bij harde wind woelt het water het slib los,
waardoor ze onvoldoende zicht hebben om vis te vinden.
Zand, wind en water
Daar moest verandering in komen, vond ook projectdirecteur
Roel Posthoorn van Natuurmonumenten. Dus kwam hij ruim tien jaar geleden met
het idee van de Marker Wadden: vijf eilanden waar zand, wind en water tot op
redelijke hoogte vrij spel zouden hebben. Voor de aanleg van de eilanden zou
zand, klei en slib uit het Markermeer zelf worden gebruikt, om op die manier de
helderheid van het water te vergroten.
Inmiddels zijn de eilanden af, in hun meest basale vorm.
Samen hebben ze een oppervlakte van ongeveer 800 hectare, ruim 1 procent van
het hele Markermeer. De Marker Wadden maken nu samen met de Oostvaardersplassen
en de Lepelaarplassen deel uit van Nieuw Land, het nieuwe Nationaal Park dat in
2018 is geopend.
Bron NRC
