zaterdag 26 september 2020

Een grasmus met het Westnijlvirus.

Cetti's Zanger

Ineens verschijnt er in het nieuws het bericht dat er ergens in de provincie Utrecht het Westnijlvirus was aangetroffen bij een vogel. (zie bericht onder deze blog)

Nu helemaal echt nieuws was het nu ook weer niet. Het was binnen de VRS De Haar al bekend dat het Westnijlvirus was vastgesteld bij een Grasmus die zich in het griend van Haarzuilens ophield.

Al eerder heb ik in een blog melding gemaakt dat er naast het ringen in het kader van een Zoönose onderzoek ook vogels bemonsterd werden. Door deze extra inspanning kon het virus ontdekt worden.

Jammer dat ik geen foto gemaakt heb van deze Grasmus. Ik had hem zelf uit het net gehaald. Maar in mijn archief zit wel een eerder gemaakte foto van een Grasmus.

Grasmus

Inmiddels zijn er door het aantreffen van het Westnijlvirus extra mankracht ingeroosterd voor het vangen en bemonsteren van vogels.

Ringen, meten en
controleren op vet en rui (gezondheid)

Afgelopen week kwam zelfs Henk van der Jeugd, hoofd van het Vogeltrekstation met twee studenten in de griend vogels vangen en bemonsteren.

Werd een mooie ochtend, waarbij naast het ringen een flink aantal vogels bemonsterd konden worden.

Cetti's Zanger

De kers op de taart, was een Cetti’s Zanger. Een vogel die regelmatig in de griend gevangen wordt, maar voor Henk een nieuwe ringsoort was.

Cetti's Zanger

Van de 60 vogels werden er door Henk 44 geringd en door de studenten 36 bemonsterd. Nu nog even wachten op het resultaat van de monsters.


 

Bericht van RTV Utrecht

PROVINCIE UTRECHT - In de regio Utrecht is een grasmus gevonden die besmet is met het Westnijlvirus. Het is de eerste keer dat dit virus in Nederland is aangetroffen, maakte het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bekend.

Het virus komt vooral voor bij vogels en wordt overgebracht door muggen. Wanneer mensen besmet raken, worden zij meestal niet ziek. Zo'n 80 procent krijgt helemaal geen klachten, 20 procent krijgt milde symptomen zoals koorts en griepachtige klachten. In uitzonderlijke gevallen kan een infectie leiden tot ernstige neurologische klachten.

Het Westnijlvirus heeft zich de laatste tientallen jaren verspreid over grote delen van de wereld, waaronder Zuidoost- en Centraal-Europa en Duitsland. Muggen raken geïnfecteerd doordat zij zich voeden op besmette vogels. Daarna verspreiden deze muggen het virus naar andere vogels en soms ook naar mensen en andere zoogdieren, zoals paarden. Het virus wordt niet via muggen van mens naar mens of van mens naar dier overgebracht.

De grasmus is een broedvogel. Grasmussen arriveren in april en vertrekken in de nazomer weer naar Afrika. Omdat de grasmus positief is getest in de zomer, is het volgens het RIVM zeer waarschijnlijk dat deze mus het virus in Nederland heeft opgelopen. Dezelfde vogel was in het voorjaar ook gevangen en negatief getest.

zaterdag 19 september 2020

Mag ik vogels vangen en ringen ?

 

Tafels staan klaar op veilige onderlinge afstand

Om maar voor mijzelf direct een antwoord te geven.
Als medewerker van VRS De Haar, mag ik de netten open zetten en onder toezicht van een ringer de vogels uit de netten halen.

Opstart certificering-examen

Nee ringen mag ik niet.
Alleen de personen, die geruime tijd onder toezicht van een ervaren ringer ervaring hebben opgedaan, mogen na het af leggen van een examen, gevolgd door een certificaat van het Vogeltrekstation zelfstandig ringen.

Maurice en Gerard van VRS De Haar

Niet zo gek natuurlijk.
Ten eerste heb je te doen met levende vogels, waarbij het welzijn van de vogels dan ook voorop staat.
Laat het weer toe om de netten op te zetten ?
Kan de vogel zonder schade uit het net gehaald worden ?
Wordt op de juiste wijze, de juiste ring aangebracht ?

Eendenkooi Haarzuilens
prachtig natuurgebiedje

Daarnaast is de administratie minstens zo belangrijk.
Welke vogel is het ? Mannetje of vrouwtje ? jong of oud en hoe oud dan ?
Is de vogel gezond ?
Heeft de vogel voldoende vet verzameld om naar het zuiden te vliegen ?
Klopt het ringnummer ?
Bij terug vangst is het van belang om de juiste gegevens te kunnen vergelijken.

Examen onderdeel
Veilig uit net halen van een vogel

Een aantal handelingen zijn standaard, maar ook in de ringers-wereld verandert er wel eens wat. Daarnaast is het ook noodzakelijk om zo af en toe alles weer bij te spijkeren.

Mistnet in de zon
Laat zo goed de opbouw van het net zien.
Een vogel vliegt tegen het net en valt in een plooi

Vandaar dat er jaarlijks op locatie onder leiding van het Vogeltrekstation verplichte opfris cursussen plaatsvinden. Waarna bij goed resultaat het certificaat weer verlengd wordt.

Paapje

In verband met het Corona virus dit keer in aangepaste vorm en op anderhalve meter.

Kijken, overleggen, beoordelen en leren van elkaar

De cursisten werden in groepjes verdeeld over drie tafels, die op ruime afstand van elkaar stonden. Ook was er voldoende alcohol om de handen te ontsmetten.

Rietzanger

De vogels werden geringd door ringers van VRS De Haar.
Daarna werden enkele vogels uitgereikt bij een tafel, waar gezamenlijk de bijzonderheden van de vogel bekeken, gemeten, onderzocht en besproken werden.


Op zo’n blog mogen foto’s van vogels niet ontbreken.
Alleen was voor mij weinig ruimte om daar foto’s van te maken.
Dus enkele foto’s van augustus 2020 uit het archief gehaald

Gekraagde Roodstaart

Gekraagde Roodstaart


Roodborsttapuit

Roodborsttapuit & Paapje


vrijdag 28 augustus 2020

CES 2020, Corona, Griend en 4 bokken.

Griend Haarzuilens
Fazant op wacht

Laat ik beginnen met het Griend. Een prachtig stukje natuur en het is een feestje om daar de jaargetijden door te mogen lopen.

Mist op het land

In de vroege ochtend, de maan te zien verdwijnen, de mist te zien optrekken en de zon tevoorschijn te zien komen, al dan niet met een schitterende wolkenlucht.


reeën in het veld

Ook de natuur is bijzonder. De hazen rennen door het weiland en soms staan de reeën op zicht afstand in het veld. En leuk dat de fazant vanaf het ha toezicht houdt.

Bijna !! Koekoek

Een paartje koekoeken, die luid roepend, gedurende de broedtijd iedere dag van zich laat horen. 

De koekoeken worden achterna gezeten door de vinken.

Rond ons hutje vliegt, maar zich niet laten ringen.
Wel  zo brutaal om op de stok bij het net te gaan zitten.

Maar vergeet ook de bloemenpracht is geweldig. 

Kaal en nat in het begin, kleurrijk en divers in het voorjaar/zomer en dor aan het einde van het seizoen.


In de periode half april tot en met half augustus zijn er CES ringdagen.

De CES is ieder jaar een vaste periode. In die periode moeten er 12 dagen gevangen en geringd  worden, zo’n beetje om de 10 dagen.
Ieder jaar op dezelfde plek en met dezelfde hoeveelheid netten.

Mistnet 16

Ook de tijden liggen vast, een halve uur voor zonsopgang tot ongeveer 6 uur later.
Op deze manier is het mogelijk om de jaren met elkaar te vergelijken, welke vogel zien we meer en welke minder.

Corona proef ringen

CES 2020 werd een speciale CES. Niet dat er afgeweken werd van de standaard, maar wel met de nodige aanpassing om het Corona-virus op afstand te houden.

De CES-locatie van de VRS De Haar bestaat uit twee naast elkaar gelegen gebieden. In de eendenkooi Haarzuilens staan 11 netten en in de griend aan de andere kant van het fietspad staan 5 netten.

Afgesproken werd, dat gedurende de dreiging van Corona er op 2 locaties geringd werd, met op iedere locatie maximaal 3 personen. Op beide locaties is er ook een onderkomen om op een goede en veilige manier te kunnen ringen.

Maar welke afspraak je ook maakt, soms gaat het toch fout, vooral als er ineens vier bokken op hetzelfde terrein lopen en bezig zijn het onderkomen te slopen.


Een kleine kanttekening, die bokken hadden er enkele jaren eerder ook gelopen, maar de laatste jaren niet meer.

Even niet bij het hutje, maar wel met mooi weer

Overleg en de bokken zouden weggehaald worden. Bij de eerst volgende sessie was het dan ook rustig, tot dat de bokken voor ons het hek uitliepen. Ze hadden zich even tussen het hoge riet verstopt.

Uiteindelijk na enkele keren ringen in het openveld, werden de bokken verplaatst naar een andere locatie.

de natte periode

Het griend is wel een speciaal gebied. Vanaf het najaar staat er veel water tussen de opgroeiende wilgen. Richting voorjaar en zomer zakt langzaam het water en valt het nagenoeg helemaal droog.

( Een griend of ham is een vochtige akker waarop wilgenhout wordt verbouwd. Grienden werden tot ca 1960 op grote schaal geëxploiteerd, daarna nam de vraag . bron Wikipedia)

Bijzonder in het griend van Haarzuilens is de kapmethode. Ieder jaar wordt een derde gekapt. Voor de CES heeft dit gevolgen. Tijdens de eerste CES ronden staat het mistnet in nog open/leeg terrein en wordt daar nagenoeg niets gevangen. 

Mistnet 12 net gesnoeid

Mistnet 12 enkele weken later

Maar de wilgen groeien snel, en in korte tijd staat er weer fris jong groen op dit terrein. Kennelijk de juiste omgeving voor onze vogels. Het net is weer populair voor de ringers.

In het overzicht de totalen van zowel de griend als de eendenkooi tijdens de CES periode.
Kale cijfers. De volgende stap is de jaren met elkaar te vergelijken, mogelijk zelfs per mistnet. Is er een toename of afname van een bepaalde soort ? Is dit een algemeen beeld ? Een overzicht is terug te vinden in het jaarverslag VRS De Haar
Daarnaast zou het ook interessant kunnen zijn om te kijken welke biotoop, voor welke vogel te voorkeur heeft. In deze blog, Alleen de kale cijfers van 2020 en wat plaatjes van vogeltjes.

Bosrietzanger met geolocator

En nog een kers op de taart. De terugvangst van een bosrietzanger met een rugzakje ( geolocator )
Waar is onze vogel geweest ? Dat horen we later, als de goelocator wordt uitgelezen.
In ieder geval blij dat de bosrietzanger gezond is teruggekomen na vermoedelijk een verre reis.

Blauwborst

Boomkruiper

Bosrietzanger

Braamsluiper

Fitis

Grasmus

IJsvogel

Kleine Karekiet

Koolmees

Kwartel

Rietgors

Rietzanger

Snor

Spotvogel

Sprinkhaanzanger

Staartmees

Tjiftjaf

Tjiftjaf

Torenvalk

Tuinfluiter

Witte Kwikstaart

CES aantallen 2020

Soort                                              Nw         TV          Totaal

Blauwborst spec.                             3             3             6

Boomkruiper                                   9             7             16

Bosrietzanger                                  66           13           79

Braamsluiper                                  1             0             1

Cetti's Zanger                                 1             0             1

Fitis                                                20           24           44

Gaai                                               1             0             1

Grasmus                                        14           8             22

Grauwe Vliegenvanger                 5             1             6

Groenling                                     25           2             27

Grote Bonte Specht                     7             7             14

Heggenmus                                  11           13           24

IJsvogel                                       6             0             6

Kleine Karekiet                           49           21           70

Koolmees                                    30           68           98

Kwartel                                       1             0             1

Merel                                          22           29           51

Pimpelmees                                18           11           29

Putter                                          5             0             5

Rietgors                                      8             4             12

Rietzanger                                  12           3             15

Roodborst                                   37           34           71

Spotvogel                                   3             0             3

Sprinkhaanzanger                      2             0             2

Staartmees                                 10           9             19

Tjiftjaf                                       135         85           220

Torenvalk                                   0             1             1

Tuinfluiter                                  11           8             19

Vink                                            17           10           27

Winterkoning                             53           69           122

Witte Kwikstaart                       1             0             1

Zanglijster                                 22           22           44

Zwartkop                                  106         66           172

Totaal                                        711        518         1229


Gemiddeld                              100 per CES ronde       

In totaal                                    33 soorten